Kur'an-ı Kerim Keşfi Ara

Mü'minûn suresi

Mü'minûn suresi, 80. ayet

Mü'minûn suresi, 80. ayet. وَهُوَ ٱلَّذِى يُحْىِۦ وَيُمِيتُ وَلَهُ ٱخْتِلَٰفُ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

vehüve-lleẕî yuḥyî veyümîtü velehu-ḫtilâfü-lleyli vennehâr. efelâ ta`ḳilûn.

Diyanet İşleri

O, diriltendir, öldürendir. Gece ile gündüzün birbirini takib etmesi de O'na aittir. Hala aklınızı kullanmıyor musunuz?

26 meali daha karşılaştır →

Mishary Rashid Alafasy murattal — ölçülü tempo 1

Sureyi kesintisiz dinle, okunan kelime işaretlensin

Okuma günlüğüne ekle

Bağlam2

Mü'minûn 77–83 · surenin 80. ayeti / 118

Konu Kulak, göz ve gönül; "Allah'ındır diyecekler" Mü'minûn 78–92 3

  1. Mü'minûn 77

    Sonunda onlara şiddetli bir azap kapısı açtığımızda bir de bakarsın onun içinde ümitsizliğe düşüvereceklerdir.

  2. Mü'minûn 78

    Halbuki O, sizin için kulakları, gözleri ve gönülleri yaratandır. Ne kadar az şükrediyorsunuz!

  3. Mü'minûn 79

    O, sizi yeryüzünde yaratıp türetendir. Sadece O'nun huzurunda toplanacaksınız.

  4. 80

    O, diriltendir, öldürendir. Gece ile gündüzün birbirini takib etmesi de O'na aittir. Hala aklınızı kullanmıyor musunuz?

  5. Mü'minûn 81

    Hayır onlar, öncekilerin söyledikleri sözler gibi sözler ettiler.

  6. Mü'minûn 82

    Dediler ki: "Gerçekten biz, ölüp bir toprak ve kemik yığını haline geldikten sonra mı tekrar diriltileceğiz?"

  7. Mü'minûn 83

    Andolsun, biz de bizden önce atalarımız da bununla tehdit edildik. Bu, öncekilerin uydurduğu masallardan başka bir şey değildir.

Tefsir4

2 eser · ayetin kendisi değil, ona getirilmiş yorum

Tefsîru's-Sa'dî 5

Teysîru'l-Kerîmi'r-Rahmân fî Tefsîri Kelâmi'l-Mennân (Türkçe)

Abdurrahman b. Nâsır es-Sa'dî (v. 1957)

80. “Hayat veren ve öldüren de O’dur” sadece. Hayat ve ölümde yalnızca Allah tasarruf eder. “Gece ve gündüzün değişmesi de” nöbetleşe ve arka arkaya gelmeleri de “O’nun işidir.” Yüce Allah, ebediyyen gündüz yapacak olsa kendisinde dinlenebileceğiniz geceyi Allah’tan başka size getirecek olan ilâh kimdir? Eğer O, ebediyen gece yapmak istese Allah’tan başka size gündüzün aydınlığını getirecek bir ilâh var mı? Hiç görmez misiniz? Gece sükûn bulasınız, gündüz de lütfundan arayasınız diye gece ve gündüzü takdir etmiş olması, Allah’ın rahmetindendir. Belki şükredersiniz. “Hala aklınızı kullanmayacak mısınız?” ki şunu bilesiniz: Size işitme, görme, akıl gibi pek çok nimetleri bağışlayan, sizi -bu işte bir ortağı bulunmaksızın- yeryüzüne yaymış bulunan, tek başına öldürüp dirilten, tek başına gece ve gündüzde tasarruf sahibi olan Allah’tır ve sizin, ibadetinizi hiçbir şeyi ortak koşmaksızın yalnızca O’na halis kılmanız; fayda da veremeyen zararı da dokunmayan, hiçbir hususta en ufak bir tasarrufu bulunmayan; aksine her bakımdan aciz olan varlıklara ibadeti terk etmeniz gerekir. Eğer aklınız varsa kesinlikle başka bir şeye tapmazsınız.

el-Muhtasar 6

el-Muhtasar fî Tefsîri'l-Kur'âni'l-Kerîm (Türkçe)

Merkezü Tefsîr li'd-Dirâsâti'l-Kur'âniyye

Yaşatan (dirilten) sadece O'dur, O'nun dışında dirilten yoktur. Yine öldüren de O'dur, O'nun dışında bir öldüren yoktur. Karanlık ve aydınlık; uzun ve kısa olmak üzere gece ve gündüzün birbiri ardınca gelmesi de O'na aittir. O'nun kudretini, yaratmada ve idaresinde tek olduğunu akıl etmiyor musunuz?

Kelimeler

10 kelime · kök bağlantısı bütün geçişlere götürür
  1. وَهُوَ ve huve ve O'dur
  2. ٱلَّذِى llezi
  3. يُحْىِۦ yuhyi yaşatan kök: حيي
  4. وَيُمِيتُ ve yumitu ve öldüren kök: موت
  5. وَلَهُ velehu ve O'nun(eseri)dir
  6. ٱخْتِلَـٰفُ htilafu değişmesi kök: خلف
  7. ٱلَّيْلِ l-leyli gecenin kök: ليل
  8. وَٱلنَّهَارِ ۚ ve nnehari ve gündüzün kök: نهر
  9. أَفَلَا efela
  10. تَعْقِلُونَ tea'kilune aklınızı kullanmıyor musunuz? kök: عقل

Keşif7

Bu ayet neyle ilişkili

Kavramlar

İlgili ayetler 8 bağ · gerekçesi yanında yazar

  • Bakara 164

    Aynı kök: عقل (49 geçiş) · Aynı kök: ليل (92 geçiş) · Aynı kök: نهر (113 geçiş)

    Şüphesiz, göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde, insanlara yarar sağlayacak şeylerle denizde seyreden…

  • Câsiye 5

    Aynı kök: عقل (49 geçiş) · Aynı kök: ليل (92 geçiş) · Aynı kök: نهر (113 geçiş)

    Geceyle gündüzün birbiri ardınca gelişinde, Allah'ın gökten rızık (sebebi olarak yağmur) indirip, onunla yeryüzünü ölümünden sonra diriltmesinde,…

  • Âl-i İmrân 190

    Aynı kök: ليل (92 geçiş) · Aynı kök: نهر (113 geçiş) · Aynı kök: خلف (127 geçiş)

    Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelip gidişinde selim akıl sahipleri için elbette ibretler vardır.

  • Yûnus 6

    Aynı kök: ليل (92 geçiş) · Aynı kök: نهر (113 geçiş) · Aynı kök: خلف (127 geçiş)

    Şüphesiz gece ve gündüzün ard arda değişmesinde, Allah'ın göklerde ve yeryüzünde yarattığı şeylerde, Allah'a karşı gelmekten sakınan bir toplum için…

  • Furkân 62

    Aynı kök: ليل (92 geçiş) · Aynı kök: نهر (113 geçiş) · Aynı kök: خلف (127 geçiş)

    O, öğüt almak isteyen ve çok şükredici olmayı dileyen kimseler için geceyi ve gündüzü birbiri ardınca getirendir.

  • Nahl 12

    Aynı kök: عقل (49 geçiş) · Aynı kök: ليل (92 geçiş) · Aynı kök: نهر (113 geçiş)

    O, geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı sizin hizmetinize verdi. Bütün yıldızlar da O'nun emri ile sizin hizmetinize verilmiştir. Şüphesiz bunlarda aklını…

  • Zümer 20

    Aynı kök: نهر (113 geçiş) · Aynı kök: خلف (127 geçiş) · Ortak kavram: Halifelik

    Fakat Rabbine karşı gelmekten sakınanlar için (cennette) üst üste yapılmış ve altlarından ırmaklar akan köşkler vardır. Allah, gerçek bir vaadde…

  • Ra'd 31

    Aynı kök: خلف (127 geçiş) · Ortak kavram: Halifelik · Ortak kavram: Ölüm

    Kendisiyle dağların yürütüleceği veya yeryüzünün parçalanacağı, ya da ölülerin konuşturulacağı bir Kur'an olacak olsaydı (o yine bu kitap olurdu).…

Bu ayeti taşıyan yazmalar 8

73 yazma · en eski 5 tanesi

Tamamı: yazma kataloğu

Diğer mealler9

26 meal daha · Diyanet İşleri yukarıda
Karşılaştır — hangi mealler görünsün?

Seçim bu sayfada geçerlidir; başka bir ayete geçince sıfırlanır. Saklamak tarayıcıda betik çalıştırmayı gerektirirdi, okuma ekranında betik çalıştırmıyoruz.

Hiçbir meal işaretlenmedi. Yukarıdaki listeden en az bir meal seçin ya da “yalnızca işaretlediklerimi göster” kutusunu kapatın.

Mustafa İslamoğlu

Yine O hayat verir ve ölümü takdir eder; gece ve gündüzün birbirinin yerine geçmesi de O'nun eseridir: peki, hala akletmeyecek misiniz?

Muhammed Esed

Hayatı bağışlayan ve ölüme hükmeden O'dur; geceyle gündüzün birbirini kovalaması O'nun buyruğuyladır. Öyleyse, artık aklınızı kullanmayacak mısınız?

Ahmed Hulusi

"HU"dur dirilten ve öldüren. . . Gece ve gündüzün dönüşümü O'nun içindir. . . Hala aklınız ermiyor mu?

Ali Bulaç

O, yaşatan ve öldürendir; gece ile gündüzün aykırılığı (veya ardarda gelişi) da O'nun (kanunu)dur. Yine de aklınızı kullanmayacak mısınız?

Ali Özek ve heyeti

Ve O, yaşatan ve öldürendir; gecenin ve gündüzün değişmesi O’nun eseridir. Hâla aklınızı kullanmaz mısınız?

Ali Rıza Safa

Çünkü O, yaşatan ve öldürendir. Gece ve gündüzün birbirini izlemesi de O'nun gözetimindedir. Yine de aklınızı kullanmayacak mısınız?

Bayraktar Bayraklı

Dirilten de, öldüren de O'dur. Gece ile gündüzün birbiri ardından gelmesi de O'nun eseridir. Hala aklınızı kullanmayacak mısınız?

Edip Yüksel

O'dur yaşatan ve öldüren; gecenin ve gündüzün değişmesi O'na bağlı. Aklınızı kullanmaz mısınız?

Edip Yüksel (Eski Baskı)

O'dur yaşatan ve öldüren; gecenin ve gündüzün değişmesi O'na bağlı. Aklınızı kullanmaz mısınız?

Elmalılı (sadeleştirilmiş)

Hayat veren ve öldüren O'dur; gece ile gündüzün değişmesi de O'nun eseridir. Artık akıllanmayacak mısınız?

Elmalılı Hamdi Yazır

Ve o öldüren ve dirilten o, gece ve gündüzün ıhtilafı da hep onun için, artık akıllanmıyacak mısınız

Erhan Aktaş

Hayat veren de öldüren de O'dur. Gece ve gündüzün oluşması O'nun yasalarına göredir. Siz hala aklınızı kullanmayacak mısınız?

Erhan Aktaş (10. Baskı)

Hayat veren de ve öldüren de O'dur. Gece ve gündüzün oluşması O'nun yasalarına göredir. Siz hala aklınızı kullanmayacak mısınız?

Erhan Aktaş (Eski Baskı)

Hayat veren de ve öldüren de O'dur. Gece ve gündüzün oluşması O'nun yasalarına göredir. Niçin aklınızı kullanmıyorsunuz?

Gültekin Onan

O, yaşatan ve öldürendir; gece ile gündüzün aykırılığı (veya ardarda gelişi) da O'nun (kanunu)dur. Yine de akletmeyecek misiniz ?

Hasan Basri Çantay

O, hem dirilten, hem öldürendir. Gece ile gündüzün ihtilafı da Onun (eseri) dir. Haala aklınızı kullanmayacak mısınız?

İbni Kesir

Dirilten de, öldüren de O'dur. Geceyle gündüzün birbiri ardı sıra gelmesi de O'nun emrine bağlıdır. Hala düşünmez misiniz?

Mehmet Alagaş

(79-89) O / Allah sizin için kulaklar gözler ve gönüller yarattı , az şükrediyorsunuz , O sizi yer yüzünde yetiştirendir , O’nda toplanacaksınız, O yaşatır ve öldürür, gece ve gündüzün birbiri ardından gelmesi O’ndandır, akletmiyor musunuz? Evet onlarda evvelkilerin söylediklerini söylediler. “Öldüğümüzde toprak ve kemik olunca biz tekrar mı diriltileceğiz? Bu bize de vaat oldu önceki babalarımıza da vaat oldu (ama herhangi bir şey olduğu yok) öyleyse bu da evvelkilerin efsaneleri / masalları derler. D e ki: Eğer biliy orsanız, arz ve içindekiler kimindir? (Herkes ölüp gittiğine göre buralar kimin?) Diyecekler ki Allah’ındır. (Bir tek O gitmiyor) Peki düşünmüyor musunuz? de. De ki: Yedi semanın ve büyük tahtın Rabbi kimdir? Diyecekler ki Allah! Peki sakınmaz mısınız? De ki; Her şeyin egemenliği / mülkiyeti (elinde olanı istediği gibi kullanabilme özgürlüğü) kimin elinde? Eğer biliyorsanız, niyazda bulunulan, kimseye niyazda bulunmayan “O” kimdir? Diyecekler ki Allah! Peki ne biçim etkileniyorsunuz? / büyüleniyorsunuz? (Yine Allah dediler, her şey Allah’ın, Yönetici de Allah, bunu da biliyorsunuz peki bu haliniz ne?)

Rowwad Tercüme Merkezi

Dirilten de öldüren de O’dur. Gece ve gündüzün art arda gelmesi de O’na aittir. Hâlâ akletmiyor musunuz?

Süleyman Ateş

O'dur ki yaşatıyor, öldürüyor. Gecenin ve gündüzün değişmesi O'nun (eseri)dir. Aklınızı kullanmıyor musunuz?

Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı)

Hayat veren odur; öldüren de o. Gece ile gündüzü farklılaştırma onun işidir. Aklınızı kullanmayacak mısınız?

Şaban Britch

Dirilten de öldüren de O’dur. Gece ve gündüzün ardarda gelmesi de O’na aittir. Hala, akletmiyor musunuz?

Şaban Piriş

Dirilten de öldüren de O'dur. Gece ve gündüzün ardarda gelmesi de O'na bağlıdır. Hala, aklınızı kullanmıyor musunuz?

Yaşar Nuri Öztürk

O hayat veriyor, O öldürüyor. Gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişi O'nun için. Hala aklınızı kullanmayacak mısınız?

İngilizce çeviriler

(27)

Abdel Khalek Himmat

And it is He who gives life and causes animate existence and it is He Who occasions the moment of death and deprives of animate existence. And to Him is related the natural phenomenon of the variations in duration and the constant alternation and succession symbolic of the night and the day and their contingent physical phenomena. Will you not therefore think in a sensible manner and employ the faculty of reason in forming conclusions!

Abdul Haleem

it is He who gives life and death; the alternation of night and day depends on Him; will you not use your minds?

Abdullah Yusuf Ali

It is He Who gives life and death, and to Him (is due) the alternation of Night and Day: will ye not then understand?

Abul A'la Maududi

It is He Who gives life and causes death, and He holds mastery over the alternation of night and day. dipnot 1 Do you not understand this? dipnot 2

Abul A'la Maududi — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    If one makes the right use of his faculties and observes these things properly, he can find the truth, for it is obvious that the great mechanism of the universe could not have come into existence by a mere accident. There must be its Creator who need not have any associates or partners and that the universe could not have been created without a purpose as a mere sport. The very existence of a wonderful, rational thinking and feeling creature, man, who has been delegated with powers, is a clear proof that his real life will not come to an end at death.
  2. metne dön, dipnot 2
    Here attention is being drawn to the proof of both Tauhid and life after death, and in the other phenomena cited to the refutation of both shirk and rejection of the Hereafter.

Aisha Bewley

It is He who gives life and causes to die and His is the alternation of the night and day. So will you not use your intellect?

Al-Hilali & Khan

And it is He Who gives life and causes death, and His is the alternation of night and day. Will you not then understand?

Ali Quli Qarai

And it is He who gives life and brings death and due to Him is the alternation of day and night. Do you not apply reason?

Amatul Rahman Omar

It is He Who gives life and causes death and He alone controls the alternation of night and day. Will you not then make use of your understanding?

Arthur John Arberry

It is He who gives life, and makes to die, and to Him belongs the alternation of night and day; what, will you not understand?

Bijan Moeinian

He is the One Who gives life, makes you die, and alternates the night and day (by turning the earth around its axle. ) Why do you not get it?

E. Henry Palmer

And He it is who gives you life and death; and His is the alternation of the night and the day; have ye then no sense?

Edip-Layth

He is the One who gives life and brings death, and to Him is the alteration of the night and the day. Do you not reason?

George Sale

It is He who giveth life, and putteth to death; and to Him is to be attributed the vicissitude of night and day: Do ye not therefore understand?

Hamid S. Aziz

And He it is Who has sown you broadcast in the earth, and unto Him shall you be gathered.

Mahmoud Ghali

And He is The One Who gives life and makes to die, and to Him belongs the alternation of night and daytime; will you then not consider?.

Marmaduke Pickthall

And He it is Who giveth life and causeth death, and His is the difference of night and day. Have ye then no sense?

Mohamed Ahmed - Samira

It is He who gives you life and death, and His the alternation of night and day. Even then you do not understand,

Muhammad Asad

And He it is who grants life and deals death; and to Him is due the alternation of night and day. Will you not, then, use your reason?

Mustafa Khattab

And He is the One Who gives life and causes death, and to Him belongs the alternation of the day and night. Will you not then understand?

Progressive Muslims

And He is the One who gives life and brings death, and to Him is the alteration of the night and the day. Do you not comprehend

Rashad Khalifa

He is the One who controls life and death, and He is the One who alternates the night and day. Do you not understand?

Sahih International

And it is He who gives life and causes death, and His is the alternation of the night and the day. Then will you not reason?

Sam Gerrans

And He it is that gives life, and gives death; and His is the alternation of night and day. Will you then not use reason!

Shabbir Ahmed

And He it is Who gives life and death and to Him is due the alternation of Night and Day. Will you not, then, use your sense? (His Laws govern the life and death of individuals and nations, just as He alternates night and day).

Syed Vickar Ahamed

And it is He Who gives life and causes death, and to Him (is due) the exchange (alternation) of night and day: Then will you not understand?

Taqi Usmani

And He is the One who gives life and brings death, and it is He who controls the alternation of night and day. So, do you not understand?

The Monotheist Group

AndHe is the One who gives life and brings death, and to Him is the alteration of the night and the day. Do you not comprehend?

Notlar ve kaynaklar

  1. Kaynaklı bilgi — Mü'minûn suresi, 80. ayet kıraati — Mishary Rashid Alafasy. EveryAyah — ayet ayet kıraat arşivi · Kayıtlar kârîlere aittir; arşiv ücretsiz dağıtım için yayımlanır. İzin proje sahibi tarafından yürütülür (karar 2026-09-06).
    ↩
  2. Bağlam metinleri Diyanet İşleri mealindendir; bu ayetin bütün mealleri aşağıdadır. Birleşik numaralar (Diyanet İşleri bu ayetleri tek metin olarak veriyor) aralık olarak yazılır. ↩
  3. Konu başlıkları platform derlemesidir; bir tefsirden alınmamıştır. ↩
  4. Tefsir ayetin kendisi değil, ona getirilmiş bir YORUMDUR; her eser kendi geleneğinden konuşur ve aralarında fark olabilir. Yukarıdaki 2 eser tek doğru olarak değil, kaynağıyla birlikte verilir (plan §12.9). ↩
  5. QuranEnc.com · sürüm 1.0.0 · anahtar turkish_saadi. Rowwad Tercüme Merkezi gözetiminde Türkçeye çevrildi. Selefî geleneğe ait bir tefsirdir; tek başına değil, kaynak etiketiyle ve başka tefsirlerle birlikte gösterilmelidir (plan §12.9).
    Kaynaklı bilgi — Mü'minûn suresi, 80. ayet tefsiri — Tefsîru's-Sa'dî. QuranEnc — Kral Fahd Kur'an-ı Kerim Basım Kompleksi · quranenc.com — yeniden yayin izinli; degistirilmeden, kaynak ve surum belirtilerek
    ↩
  6. Kur'an bütünlüğünü gözeten kısa/özet tefsir; bir kurul eseridir, tek müellifi yoktur. QUL kaynak 258 üzerinden alındı (indirme oturum açmayı gerektirir).
    Kaynaklı bilgi — Mü'minûn suresi, 80. ayet tefsiri — el-Muhtasar. QUL — Quranic Universal Library (Tarteel) · Yeniden yayın izinli — izin proje sahibi tarafından alındı (2026-09-06)
    ↩
  7. Her bağın gerekçesi yanında yazar. Bunlar yorum değil, ortak kıssa / olay / kök / kavram sayımıdır. Meal parçaları Diyanet İşleri mealindendir. ↩
  8. Görüntüler kullanım kısıtlı olduğu için burada gösterilmez, kaynağa bağlanır. Kaynak: Corpus Coranicum (BBAW), CC BY-SA 4.0. ↩
  9. Mealler arasındaki fark yorum farkıdır; hiçbiri tek doğru olarak sunulmaz. ↩