Kur'an-ı Kerim Keşfi Ara

Gâşiye suresi

Gâşiye suresi, 17. ayet

Gâşiye suresi, 17. ayet. أَفَلَا يَنظُرُونَ إِلَى ٱلْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ

efelâ yenżurûne ile-l'ibili keyfe ḫuliḳat.

Diyanet İşleri

Deveye bakmıyorlar mı, nasıl yaratılmıştır!

26 meali daha karşılaştır →

Mishary Rashid Alafasy murattal — ölçülü tempo 1

Sureyi kesintisiz dinle, okunan kelime işaretlensin

Okuma günlüğüne ekle

Bağlam2

Gâşiye 14–20 · surenin 17. ayeti / 26

Konu Deveye, göğe, dağlara, yere bakış Gâşiye 17–20 3

  1. Gâşiye 14–16

    (13-16) Orada yüksek tahtlar, konulmuş kadehler, sıra sıra yastıklar, serilmiş gösterişli yaygılar vardır.

  2. 17

    Deveye bakmıyorlar mı, nasıl yaratılmıştır!

  3. Gâşiye 18

    Göğe bakmıyorlar mı, nasıl yükseltilmiştir!

  4. Gâşiye 19

    Dağlara bakmıyorlar mı, nasıl dikilmişlerdir!

  5. Gâşiye 20

    Yeryüzüne bakmıyorlar mı, nasıl yayılmıştır!

Tefsir4

2 eser · ayetin kendisi değil, ona getirilmiş yorum

Tefsîru's-Sa'dî 5

Teysîru'l-Kerîmi'r-Rahmân fî Tefsîri Kelâmi'l-Mennân (Türkçe)

Abdurrahman b. Nâsır es-Sa'dî (v. 1957)

Bu metin 17–20. ayetler için yazılmıştır.

17. Yüce Allah, Rasûlünü sallallahu aleyhi ve sellem tasdik etmeyenleri ve onların dışındaki diğer insanları, Allah’ın vahdaniyetine delil teşkil eden varlıklar üzerinde düşünmeye teşvik etmek üzere şöyle buyurmaktadır:

"Onlar hiç bakmıyorlar mı devenin nasıl yaratıldığına?” Yani devenin bu harikulade yaratılışına, Allah’ın onu kulların emrine nasıl verdiğine, zorunlu olarak ihtiyaç duydukları pek çok faydaları için bu hayvanları onlara nasıl amade kıldığına ibret gözüyle bakmazlar mı?

18-19. “Göğün nasıl yükseltildiğine, dağların nasıl dikildiğine?” Dağlar, göz kamaştırıcı bir şekildedirler. Onlar vasıtası ile yeryüzünün dengesi ve istikrarı sağlanmış, bu sayede o, çalkalanmaktan korunarak sağlam ve dengeli kılınmıştır. Allah, onlara pek çok faydalı vazifeler yüklemiş bulunmaktadır.

20. “Ve yerin nasıl yayılıp döşendiğine?” Yer alabildiğine geniş bir şekilde yayılıp döşenmiştir. Kulların, sırtında yerleşebilmeleri, orayı son derece kolaylıkla ekip biçmeleri, orada ağaç dikmeleri, üzerinde bina yapmaları, yollarında gitmeleri vb. gibi imkânlara sahip bir şekilde yaratıldığını görmezler mi?

Şunu bilelim ki yerin yayılıp döşenmiş olması, onun yuvarlak ve küresel olmasına aykırı değildir. Zaten nakil, akıl, duyu ve gözlem de buna delildir. Nitekim bu pek çok kimse tarafından özellikle de bu dönemlerde bilinen bir husustur. Çünkü günümüzde insanlar, Allah’ın onlara bağışladığı uzağı yakınlaştıran pek çok araç sayesinde yeryüzünün dört bir yanını bilmektedirler.

Yayıp döşeme, ancak oldukça küçük cisimlerin yuvarlak olmasına aykırıdır. Zira bu küçük cisimler eğer yayılacak olursa söz edilmeye değer bir yuvarlıklıkları kalmaz. Ama oldukça büyük ve geniş olan yeryüzüne gelince o, hem yuvarlak hem de yayılmış bir cisimdir ve uzman kimselerin de bildikleri gibi bu iki husus, birbirine aykırı değildir.

el-Muhtasar 6

el-Muhtasar fî Tefsîri'l-Kur'âni'l-Kerîm (Türkçe)

Merkezü Tefsîr li'd-Dirâsâti'l-Kur'âniyye

Allah’ın deveyi nasıl yarattığına ve âdemoğlunun hizmetine sunduğuna düşünerek bakmazlar mı?

Kelimeler

6 kelime · kök bağlantısı bütün geçişlere götürür
  1. أَفَلَا efela
  2. يَنظُرُونَ yenzurune bakmıyorlar mı? kök: نظر
  3. إِلَى ila
  4. ٱلْإِبِلِ l-ibili develere kök: ابل
  5. كَيْفَ keyfe nasıl kök: كيف
  6. خُلِقَتْ hulikat yaratılmış kök: خلق

Keşif7

Bu ayet neyle ilişkili

Kavramlar

İlgili ayetler 8 bağ · gerekçesi yanında yazar

  • En'âm 144

    Aynı kök: ابل (3 geçiş)

    Yine (erkek ve dişi olarak) deveden iki, sığırdan da iki. De ki: "İki erkeği mi haram kıldı, iki dişiyi mi? Yoksa iki dişinin rahimlerinde bulunan…

  • Fîl 3

    Aynı kök: ابل (3 geçiş)

    (3-5) Üzerlerine balçıktan pişirilmiş taşlar atan sürü sürü kuşlar gönderdi. Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları haline getirdi.

  • Bakara 259

    Aynı kök: كيف (83 geçiş) · Aynı kök: نظر (129 geçiş)

    Yahut altı üstüne gelmiş (ıpıssız duran) bir şehre uğrayan kimseyi görmedin mi? O, "Allah, burayı ölümünden sonra nasıl diriltecek (acaba)?" demişti.…

  • Âl-i İmrân 137

    Aynı kök: كيف (83 geçiş) · Aynı kök: نظر (129 geçiş)

    Sizden önce(ki milletlerin başından) nice olaylar gelip geçmiştir. Yeryüzünde gezin dolaşın da yalanlayanların sonunun nasıl olduğunu bir görün.

  • Nisâ 50

    Aynı kök: كيف (83 geçiş) · Aynı kök: نظر (129 geçiş)

    Bak, Allah'a karşı nasıl yalan uyduruyorlar. Apaçık bir günah olarak bu yeter.

  • Bakara 50

    Aynı kök: نظر (129 geçiş)

    Hani, sizin için denizi yarmış, sizi kurtarmış, gözlerinizin önünde Firavun ailesini suda boğmuştuk.

  • Bakara 55

    Aynı kök: نظر (129 geçiş)

    Hani siz, "Ey Musa! Biz Allah'ı açıktan açığa görmedikçe sana asla inanmayız" demiştiniz. Bunun üzerine siz bakıp dururken sizi yıldırım çarpmıştı.

  • Bakara 69

    Aynı kök: نظر (129 geçiş)

    Onlar, "Bizim için Rabbine dua et de, rengi neymiş? açıklasın" dediler. Musa şöyle dedi: "Rabbim diyor ki, o, sapsarı; rengi, bakanların içini açan…

Bu ayeti taşıyan yazmalar 8

55 yazma · en eski 5 tanesi

Tamamı: yazma kataloğu

Diğer mealler9

26 meal daha · Diyanet İşleri yukarıda
Karşılaştır — hangi mealler görünsün?

Seçim bu sayfada geçerlidir; başka bir ayete geçince sıfırlanır. Saklamak tarayıcıda betik çalıştırmayı gerektirirdi, okuma ekranında betik çalıştırmıyoruz.

Hiçbir meal işaretlenmedi. Yukarıdaki listeden en az bir meal seçin ya da “yalnızca işaretlediklerimi göster” kutusunu kapatın.

Mehmet Okuyan

Bakmazlar mı o deveye, nasıl yaratılmış!

Mustafa İslamoğlu

Peki, (yeniden dirilişi inkar edenler) yağmur yüklü bulutlara bakmazlar mı nasıl yaratılmış?

Muhammed Esed

Peki, (o yeniden dirilmeyi inkar edenler) bakmazlar mı yağmur yüklü bulutlara (ve görmezler mi) nasıl yaratılmış onlar?

Ahmed Hulusi

Bakmıyorlar mı el İbil'e (yağmur yüklü bulutlara) nasıl yaratılmış?

Ali Bulaç

Bakmıyorlar mı o deveye; nasıl yaratıldı?

Ali Özek ve heyeti

(İnsanlar) devenin nasıl yaratıldığına, bir bakmazlar mı?

Ali Rıza Safa

Yağmur yüklü bulutlara bakmıyorlar mı; nasıl yaratılmış? dipnot 595

Ali Rıza Safa — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 595
    "Yağmur yüklü bulutlara bakmıyorlar mı?" olarak yazdığımız "La yanzurune ila el ibili" tümcesi, Kur'an çevirilerinin büyük çoğunluğunda, "Deveye bakmıyorlar mı?" biçiminde çevrilmiştir. Sözlük anlamı deve sürüsü olan "İbil" sözcüğü, Arap dilinde yoğun yağmur bulutları için kullanılan bir söylemdir. Sonraki ayetlerde de evrenlerle ilgili örnekler verilmesi, yukarıdaki anlamda yapılan çevirilerin daha gerçekçi olduğunu göstermektedir.

Bayraktar Bayraklı

-Develerin nasıl yaratıldığına, göğün nasıl yükseltildiğine, dağların nasıl dikildiğine, yerin nasıl yayıldığına bakmazlar mı?

Edip Yüksel

Bakmazlar mı develere, nasıl yaratıldı?

Edip Yüksel (Eski Baskı)

Bakmazlar mı develere, nasıl yaratıldı?

Elmalılı (sadeleştirilmiş)

Hala bakmazlar mı o deveye ki, nasıl yaratılmış?

Elmalılı Hamdi Yazır

Ya hala bakmazlar mı o deveye: nasıl yaratılmış?

Erhan Aktaş

Hiç mi deveye dipnot 1 bakmıyorlar, nasıl yaratılmış?

Erhan Aktaş — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    Diğer bir okuyuşa göre "bulutlara." "İbil," deve demektir. Bu kelime "ibbil" olarak okunduğunda ise "bulut" anlamına gelmektedir.

Erhan Aktaş (10. Baskı)

Hiç mi deveye[1] bakmıyorlar, nasıl yaratılmış?

Erhan Aktaş (Eski Baskı)

Hiç mi deveye dipnot 1 bakmıyorlar, nasıl yaratılmış?

Erhan Aktaş (Eski Baskı) — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    Diğer bir okuyuşa göre "bulutlara." "İbil," deve demektir. Bu sözcük "ibbil" olarak okunduğunda ise "bulut" anlamına gelmektedir.

Gültekin Onan

Bakmıyorlar mı o deveye; nasıl yaratıldı?

Hasan Basri Çantay

Onlar haala (ibretle) bakmazlar mı o deveye, nasıl yaratılmışdır o?

İbni Kesir

Onlar deveye bakmazlar mı, nasıl yaratılmıştır?

Mehmet Alagaş

(1-26) Sarıp örtecek olanın / gaşiye’nin hadisenin haberi sana geldi mi? O gün yüzler durgundur, çalışmıştır, yorgundur. Kızgın ateşte yanarlar, çok kızgın gözeden su içirilirler, kuru acı dikenden başka yemek yoktur , beslemez ve açlığa faydası yoktur, yüzler vardır o gün nimet içinde mutludur, çalışmalarından hoşnutturlar / razıdırlar, yüce cennettedirler, orada boş söz işitmezler, orada akan bir göze vardır , yükseltilmiş yataklar, konulmuş kadehler sıralanmış kırlentler, yayılmış kilimler / halılar. Devenin nasıl yaratıldığına bakmıyorlar mı? Sema nasıl yükseltilmiş, dağlar nasıl sabitlenmiş, Arz nasıl da döşenmiş bakmıyorlar mı? Hatırlat sen muhakkak ki hatırlatıcısın sen onlara masal anlatmıyorsun, y üz çeviren ve yok sayanlara gelince Allah onlar ı, büyük bir azapla azaplandıracaktır , geri d önüşünüz / iyabınız bizedir, onların hesapları da kesinlikle bize aittir.

Rowwad Tercüme Merkezi

Deveye bakmıyorlar mı, nasıl yaratılmıştır?

Süleyman Ateş

Bakmıyorlar mı develere, nasıl yaratılmış?

Süleymaniye Vakfı

(İnsanlar) develere hiç bakmazlar mı nasıl yaratılmış,

Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı)

Hiç bakmazlar mı, bulut dipnot 1 nasıl yaratılmış?

Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı) — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    İbil, deve sürüsü gibi gözüken yağmur yüklü bulut anlamına da gelir (el-Kamus c.3 s.48). Geniş bilgi için Fil Suresinde ebabil kelimesi ile ilgili dipnota bkz.(Fil 105/3)

Şaban Britch

Bakmazlar mı deveye? Nasıl yaratıldı?

Şaban Piriş

Bakmazlar mı deveye? Nasıl yaratıldı?

Yaşar Nuri Öztürk

Bakmıyorlar mı o deveye, nasıl yaratıldı!

İngilizce çeviriler

(27)

Abdel Khalek Himmat

Do they - the pagan Arabs - not ponder how camels* were created,

Abdul Haleem

Do the disbelievers not see how rain clouds are formed [1]

Abdullah Yusuf Ali

Do they not look at the Camels, how they are made?-

Abul A'la Maududi

Do (these unbelievers) not observe the camels: how they were created?

Aisha Bewley

Have they not looked at the camel – how it was created?

Al-Hilali & Khan

Do they not look at the camels, how they are created?

Ali Quli Qarai

Do they not observe the camel, [to see] how she has been created?

Amatul Rahman Omar

Do the people not then look at the clouds and the camels, how they are made,

Arthur John Arberry

What, do they not consider how the camel was created,

Bijan Moeinian

Don’t you contemplate on God’s creations around you such as the camel [that your livelihood in the desert depends upon]?

E. Henry Palmer

Do they not look then at the camel how she is created?

Edip-Layth

Will they not look at the camels/clouds, how are they created?

George Sale

Do they not consider the camels, how they are created;

Hamid S. Aziz

Do they not look then at the camel, how she is created?

Mahmoud Ghali

Will they then not look at the camels, how they have been created,

Marmaduke Pickthall

Will they not regard the camels, how they are created?

Mohamed Ahmed - Samira

Do they not then ponder how the clouds were formed;

Muhammad Asad

DO, THEN, they [who deny resurrection] never gaze at the clouds pregnant with water, [and observe] how they are created?

Mustafa Khattab

Do they not ever reflect on camels—how they were ˹masterfully˺ created;[1]

Progressive Muslims

Will they not look at the camels, how are they created

Rashad Khalifa

Why do they not reflect on the camels and how they are created?

Sahih International

Then do they not look at the camels - how they are created?

Sam Gerrans

Will they then not look at the camels — how they were created!

Shabbir Ahmed

Will they not, then, look at: the water-laden clouds, how they are made? (15:22).

Syed Vickar Ahamed

Do they (the unbelievers) not look at the Camels, how they are made?

Taqi Usmani

So, do they not look at the camels how they are created,

The Monotheist Group

Will they not look at the camels, how were they created?

Notlar ve kaynaklar

  1. Kaynaklı bilgi — Gâşiye suresi, 17. ayet kıraati — Mishary Rashid Alafasy. EveryAyah — ayet ayet kıraat arşivi · Kayıtlar kârîlere aittir; arşiv ücretsiz dağıtım için yayımlanır. İzin proje sahibi tarafından yürütülür (karar 2026-09-06).
    ↩
  2. Bağlam metinleri Diyanet İşleri mealindendir; bu ayetin bütün mealleri aşağıdadır. Birleşik numaralar (Diyanet İşleri bu ayetleri tek metin olarak veriyor) aralık olarak yazılır. ↩
  3. Konu başlıkları platform derlemesidir; bir tefsirden alınmamıştır. ↩
  4. Tefsir ayetin kendisi değil, ona getirilmiş bir YORUMDUR; her eser kendi geleneğinden konuşur ve aralarında fark olabilir. Yukarıdaki 2 eser tek doğru olarak değil, kaynağıyla birlikte verilir (plan §12.9). ↩
  5. QuranEnc.com · sürüm 1.0.0 · anahtar turkish_saadi. Rowwad Tercüme Merkezi gözetiminde Türkçeye çevrildi. Selefî geleneğe ait bir tefsirdir; tek başına değil, kaynak etiketiyle ve başka tefsirlerle birlikte gösterilmelidir (plan §12.9).
    Kaynaklı bilgi — Gâşiye suresi, 17. ayet tefsiri — Tefsîru's-Sa'dî. QuranEnc — Kral Fahd Kur'an-ı Kerim Basım Kompleksi · quranenc.com — yeniden yayin izinli; degistirilmeden, kaynak ve surum belirtilerek
    ↩
  6. Kur'an bütünlüğünü gözeten kısa/özet tefsir; bir kurul eseridir, tek müellifi yoktur. QUL kaynak 258 üzerinden alındı (indirme oturum açmayı gerektirir).
    Kaynaklı bilgi — Gâşiye suresi, 17. ayet tefsiri — el-Muhtasar. QUL — Quranic Universal Library (Tarteel) · Yeniden yayın izinli — izin proje sahibi tarafından alındı (2026-09-06)
    ↩
  7. Her bağın gerekçesi yanında yazar. Bunlar yorum değil, ortak kıssa / olay / kök / kavram sayımıdır. Meal parçaları Diyanet İşleri mealindendir. ↩
  8. Görüntüler kullanım kısıtlı olduğu için burada gösterilmez, kaynağa bağlanır. Kaynak: Corpus Coranicum (BBAW), CC BY-SA 4.0. ↩
  9. Mealler arasındaki fark yorum farkıdır; hiçbiri tek doğru olarak sunulmaz. ↩