Kur'an-ı Kerim Keşfi Ara

Fîl suresi

Fîl suresi, 3. ayet

Fîl suresi, 3. ayet. وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ

veersele `aleyhim ṭayran ebâbîl.

Diyanet İşleri

(3-5) Üzerlerine balçıktan pişirilmiş taşlar atan sürü sürü kuşlar gönderdi. Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları haline getirdi.

26 meali daha karşılaştır →

Mishary Rashid Alafasy murattal — ölçülü tempo 1

Sureyi kesintisiz dinle, okunan kelime işaretlensin

Okuma günlüğüne ekle

Bağlam2

Fîl 1–5 · surenin 3. ayeti / 5

Konu Kuşlar ve sonuç Fîl 3–5 3

  1. Fîl 1

    Rabbinin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?

  2. Fîl 2

    Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?

  3. 3–5

    (3-5) Üzerlerine balçıktan pişirilmiş taşlar atan sürü sürü kuşlar gönderdi. Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları haline getirdi.

Tefsir4

2 eser · ayetin kendisi değil, ona getirilmiş yorum

Tefsîru's-Sa'dî 5

Teysîru'l-Kerîmi'r-Rahmân fî Tefsîri Kelâmi'l-Mennân (Türkçe)

Abdurrahman b. Nâsır es-Sa'dî (v. 1957)

Bu metin 1–5. ayetler için yazılmıştır.

1-5. “Görmedin mi” Yüce Allah, kudretinden ve şanının azametinden ötürü, kulları için rahmet, tevhidi için ve Rasûlünün doğruluğu için bir delil olarak, Beyt-i Harama karşı plan kuran, onu tahrip etmek isteyen “fil sahiplerine ne yaptı?”

O fil sahipleri beraberlerinde bu maksatla hazırlanmış fillerle birlikte Beyt-i Haramı yıkmak için gelmişlerdi. Habeşli ve Yemenli askerlerden oluşan ve Arapların karşı koyamayacağı çapta büyük bir ordu da getirmişlerdi. Mekke’nin yakınlarına vardıklarında Araplar, kendilerini savunacak güçleri olmadığından dolayı korku ile Mekke’nin dışına çıkmışlardı.

Yüce Allah, fil sahiplerinin üzerine Ebâbil, yani muhtelif, farklı, bölük bölük kuşlar gönderdi. Onlar pişmiş çamurdan taşlar taşıyan kuşlardı. Bu taşları üzerlerine attılar da bu taşlar, onlardan olup da uzak yakın kim varsa hepsini buldu. Derken hepsi de yenmiş ekine döndüler. Allah, onların yapmak istedikleri kötülüğü önlemiş, vermek istedikleri zararı bizzat kendilerine çevirmişti.

Onların başlarından geçen bu olay, bilinen meşhur bir olaydır. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem dünyaya geldiği sene vuku bulmuştur. Böylelikle o, onun davetinin öncesinde ortaya çıkan belgelerden, risaletinin delillerinden bir delil olmuştur. Yüce Allah’a hamd ve şükürler olsun.

Fîl Sûresi’nin de tefsiri burada sona ermektedir.

el-Muhtasar 6

el-Muhtasar fî Tefsîri'l-Kur'âni'l-Kerîm (Türkçe)

Merkezü Tefsîr li'd-Dirâsâti'l-Kur'âniyye

Onlara sürüler halinde gelen kuşlar gönderdi.

Kelimeler

4 kelime · kök bağlantısı bütün geçişlere götürür
  1. وَأَرْسَلَ ve ersele ve gönderdi kök: رسل
  2. عَلَيْهِمْ aleyhim üzerlerine
  3. طَيْرًا tayran kuşlar kök: طير
  4. أَبَابِيلَ ebabile sürü sürü kök: ابل

Keşif7

Bu ayet neyle ilişkili

Kıssa

Kavramlar

İlgili ayetler 8 bağ · gerekçesi yanında yazar

  • En'âm 144

    Aynı kök: ابل (3 geçiş)

    Yine (erkek ve dişi olarak) deveden iki, sığırdan da iki. De ki: "İki erkeği mi haram kıldı, iki dişiyi mi? Yoksa iki dişinin rahimlerinde bulunan…

  • Gâşiye 17

    Aynı kök: ابل (3 geçiş)

    Deveye bakmıyorlar mı, nasıl yaratılmıştır!

  • Fîl 1

    Aynı kıssa: Fil Vak'ası

    Rabbinin, fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?

  • Fîl 2

    Aynı kıssa: Fil Vak'ası

    Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?

  • Fîl 4

    Aynı kıssa: Fil Vak'ası

    (3-5) Üzerlerine balçıktan pişirilmiş taşlar atan sürü sürü kuşlar gönderdi. Nihayet onları yenilmiş ekin yaprakları haline getirdi.

  • Bakara 260

    Aynı kök: طير (29 geçiş)

    Hani İbrahim, "Rabbim! Bana ölüleri nasıl dirilttiğini göster" demişti. (Allah ona) "İnanmıyor musun?" deyince, "Hayır (inandım) ancak kalbimin…

  • Âl-i İmrân 49

    Aynı kök: طير (29 geçiş)

    Allah, onu İsrailoğullarına bir Peygamber olarak gönderecek (ve o da onlara şöyle diyecek): "Şüphesiz ben size Rabbinizden bir mucize getirdim. Ben…

  • Mâide 110

    Aynı kök: طير (29 geçiş)

    O gün Allah, şöyle diyecek: "Ey Meryem oğlu İsa! Senin üzerindeki ve annen üzerindeki nimetimi düşün. Hani, seni Ruhu'l-Kudüs (Cebrail) ile…

Bu ayeti taşıyan yazmalar 8

44 yazma · en eski 5 tanesi

Tamamı: yazma kataloğu

Diğer mealler9

26 meal daha · Diyanet İşleri yukarıda
Karşılaştır — hangi mealler görünsün?

Seçim bu sayfada geçerlidir; başka bir ayete geçince sıfırlanır. Saklamak tarayıcıda betik çalıştırmayı gerektirirdi, okuma ekranında betik çalıştırmıyoruz.

Hiçbir meal işaretlenmedi. Yukarıdaki listeden en az bir meal seçin ya da “yalnızca işaretlediklerimi göster” kutusunu kapatın.

Mehmet Okuyan

Üzerlerine sürü sürü dipnot 1 kuşlar göndermişti.

Mehmet Okuyan — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    Ayette geçen [ebâbîl] kelimesi bir kuş türünün adı değil, kuşların sürüler halinde oluşları demektir.

Mustafa İslamoğlu

Onların üzerine katar katar bilinmeyen nitelikte uçan taşıyıcı varlıklar saldı;

Muhammed Esed

Üzerlerine kalabalık sürüler halinde uçan varlıklar saldı,

Ahmed Hulusi

İrsal etti üzerlerine tayran ebabil'i (Ebabil kuşları).

Ali Bulaç

Onların üzerine ebabil (sürü sürü) kuşlarını gönderdi.

Ali Özek ve heyeti

Onların üstüne ebâbil kuşlarını gönderdi.

Ali Rıza Safa

Ve sürüler biçiminde uçan varlıkları, onların üzerine gönderdi. dipnot 618

Ali Rıza Safa — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 618
    "Sürüler biçiminde uçan varlıklar" olarak yazdığımız "Tayren ebabil" terimi, Kur'an çevirilerinde, çoğunlukla, "Kuş sürüleri" veya "Ebabil kuşları" biçiminde çevrilmiştir. Benzer yorum başkalıkları 3:49 ve 5:110 ayetlerindeki "Tayri" terimi için de yapılmıştır. Bu terim, kuşlar, uçan böcekler, uçan varlıklar ve uçan nesnelerin tümünü kapsar.

Bayraktar Bayraklı

Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi.

Edip Yüksel

Onların üstüne kuş sürüleri gönderdi.

Edip Yüksel (Eski Baskı)

Onların üstüne kuş sürüleri gönderdi.

Elmalılı (sadeleştirilmiş)

Üzerlerine sürü sürü kuşlar saldı.

Elmalılı Hamdi Yazır

Saldı da üzerlerine sürü sürü kuşlar (Ebabil)

Erhan Aktaş

Onların üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi;

Erhan Aktaş (10. Baskı)

Onların üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi;

Erhan Aktaş (Eski Baskı)

Onların üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi;

Gültekin Onan

Onların üzerine ebabil (sürü sürü) kuşlarını gönderdi.

Hasan Basri Çantay

O, bunların üzerine sürü sürü kuş (lar) gönderdi,

İbni Kesir

O; bunların üzerine sürülerle kuşlar gönderdi.

Mehmet Alagaş

(1-5) Fil halkına Rabbin ne yaptı? görmedin mi? Onların hileli tuzaklarını etkisiz yapmadı mı? Onlara ebabil kuşlarını / uçan taşıyıcıları gönderdi. Onlara adrese güdümlü taşlar atıyorlardı. Onları içi yenik buğday / yenmiş ekin yaprağı gibi yaptı.

Rowwad Tercüme Merkezi

Onların üzerine bölük bölük kuş sürüleri gönderdi.

Süleyman Ateş

Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi,

Süleymaniye Vakfı

Üzerlerine öbek öbek uçuşan dipnot 1 şeyler /volkanik kül bulutları dipnot 2 göndermişti.

Süleymaniye Vakfı — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    "Tayr (طَيْر)", "tair (طائر)" kelimesinin çoğuludur. Kanadı olup havada uçan her şeye "tair" denir (Müfredat). Kuş da iki kanadıyla uçan tairdir (En'am 6/38).
  2. metne dön, dipnot 2
    "Ebabil (أبابيل)" "arka arkaya, öbek öbek" demektir (el-Ayn). Zeccac'a göre "tayrun ebabil (طير أَبابيل)" "şuradan buradan öbekler halinde tayr / uçuşan varlık" anlamındadır. "Ebabil (أبابيل)", deve anlamına gelen "ibil (إبل)" ile aynı köktendir. İbil'in kök anlamı, öbek öbek olma, ağır olma ve kapsamadır (Mekayis). İbil, yağmur yüklü bulut anlamına da gelir. (el-Kamus). Bu tanımları dikkate alırsak, "tayran ebabil (طَيْرًا أَبَابِيلَ)"e, arka arkaya uçuşan kalın bulut kütleleri veya yanardağdan çıkan lav ve kül bulutları demek gerekir.

Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı)

Üstlerine yoğun bir şekilde uçuşan bulut kütleleri dipnot 1 göndermişti.

Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı) — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    طَيْر (tayr) çoğul anlamı taşıyan isimdir; tekili طائر (tair) dir. Kenarı olup havada yüzen her şeye tairdir. (Müfredat s.403). Kur'an'da kuşa, iki kanadıyla uçan tair" (En'am 6/38) denir. Kuşlar anlamında izafetsiz olarak, elif lam'lı olarak الطَيْر (et-tayr) şeklinde kullanılmıştır. Bu ayette طَيْر (tayr), elif lamsızdır. Çünkü burada uçuşanlar kuş değildir.  أبابيل, "arka arkaya, yığın yığın" demektir (el-Ayn c.2 s.191). Zeccac'a göre طير أَبابيل  (tayrun ebabil) "şuradan buradan yığınlar halinde tayr (uçuşan nesneler)" anlamındadır. "Ard arda kümeler halinde tayr (uçuşan nesneler)" diyenler de olmuştur (lisan'ul-Arab c.4 s.508). أبابيل (ebabil), ibil ile aynı köktendir. İbil'in kök anlamı, öbek öbek olma, ağır olma ve kapsamadır (Mekayis'il-luğa s.39). Bu üç anlamı bir arada bulunduran deve sürüsüne ibil denir. Kümeler halindeki develere (إبل مؤبّلة) denir (el-Ayn c.2 s.191). Ebu Hatim'e göre "şu kişinin ibili var" demek 100 devesi var demek olur (Mekayis'il-luğa s.40). Buna göre وأرسل عليهم طيرا أبابيل üzerlerine deve toplulukları gibi küme küme uçuşan nesneler gönderdi demek olur. İbil, yağmur yüklü bulut anlamına da gelir (el-Kamus c.3 s.47). Arap dili bilginlerinden Müberred; "Hiç bakmazlar mı, ibil nasıl yaratılmış?" (Ğaşiye 88/17) ayetindeki ibil'e "büyük bulut kütleleri" anlamı vermiştir (Şevkani, Feth'ul-Kadir c.5 s.575). أبابيل (ebabil), ibil ile aynı kökten olduğu için Müberred'in tınımına göre (tayran ebabil) arka arkaya uçuşan kalın bulut kütleleri olur ve yanardağdan çıkan lav ve kül bulutlarını ifade eder. Zemahşeri, Arap şiirinde bulutların sıklıkla ibil'e (deve sürüsüne)  benzetilmesi sebebiyle mecaz olarak bulutlara ibil dendiğini ifade etmiştir (Keşşaf Tefsiri c.6 s.365). Kur'an'ın mesani olması sebebiyle ebabil ibil'in çoğulu olmalıdır.

Şaban Britch

Onların üzerine sürü sürü kuşlar gönderdi.

Şaban Piriş

(3-4) Onların üzerine damgalanmış taşlar atan ebabil kuşlarını gönderdi.

Yaşar Nuri Öztürk

Gönderdi üzerlerine sürüler halinde kuş,

İngilizce çeviriler

(27)

Abdel Khalek Himmat

He overwhelmed them with throngs of birds coming in very large flights.

Abdul Haleem

He sent ranks of birds against them,

Abdullah Yusuf Ali

And He sent against them Flights of Birds,

Abul A'la Maududi

And He sent against them swarms of birds dipnot 1

Abul A'la Maududi — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    Ababil means many separate and scattered groups whether of men or other creatures, which come from different sides successively. Ikrimah and Qatadah say that these swarms of birds had come from the Red Sea side. Saeed bin Jubair and Ikrimah say that such birds had neither been seen before nor ever after; these were neither birds of Najd, nor of Hijaz, nor of Timamah (the land between Hijaz and the Red Sea). lbn Abbas says that their beaks were like those of birds and claws like the dog’s paw. Ikrimah has stated that their heads were like the heads of the birds of prey, and almost all the reporters agree that each bird carried a stone in its beak and two stones in its claws. Some people of Makkah had these stones preserved with them for a long time. Thus, Abu Nuaim has related a statement of Naufal bin Abi Muawiyah, saying that he had seen the stones which had been thrown on the people of the elephant; they equaled a small pea seed in size and were dark red in color. According to Ibn Abbas’s tradition that Abu Nuaim has related, they were equal to a pine kernel, and according to Ibn Marduyah, equal to a goat’s dropping. Obviously, all the stones might not be equal but differing in size to some extent.

Aisha Bewley

unleashing upon them flock after flock of birds,

Al-Hilali & Khan

And He sent against them birds, in flocks,

Ali Quli Qarai

and send against them flocks of birds

Amatul Rahman Omar

And He sent against them flocks of birds,

Arthur John Arberry

And He loosed upon them birds in flights,

Bijan Moeinian

By sending upon them birds with…

E. Henry Palmer

and send down on them birds in flocks,

Edip-Layth

He sent upon them swarms of flying creatures.

George Sale

and send against them flocks of birds,

Hamid S. Aziz

And sent down on them birds in flocks,

Mahmoud Ghali

And He sent upon them baleful birds (in flocks),

Marmaduke Pickthall

And send against them swarms of flying creatures,

Mohamed Ahmed - Samira

And sent hordes of chargers flying against them,

Muhammad Asad

Thus, He let loose upon them great swarms of flying creatures

Mustafa Khattab

For He sent against them flocks of birds,

Progressive Muslims

And He sent down upon them swarms of birds.

Rashad Khalifa

He sent upon them swarms of birds.

Sahih International

And He sent against them birds in flocks,

Sam Gerrans

And He sent against them flights in droves

Shabbir Ahmed

And sent upon them swarms of flying creatures.

Syed Vickar Ahamed

And He sent against them flights of birds,

Taqi Usmani

And He sent upon them flying birds in flocks,

The Monotheist Group

And He sent upon them mighty flying creatures.

Notlar ve kaynaklar

  1. Kaynaklı bilgi — Fîl suresi, 3. ayet kıraati — Mishary Rashid Alafasy. EveryAyah — ayet ayet kıraat arşivi · Kayıtlar kârîlere aittir; arşiv ücretsiz dağıtım için yayımlanır. İzin proje sahibi tarafından yürütülür (karar 2026-09-06).
    ↩
  2. Bağlam metinleri Diyanet İşleri mealindendir; bu ayetin bütün mealleri aşağıdadır. Birleşik numaralar (Diyanet İşleri bu ayetleri tek metin olarak veriyor) aralık olarak yazılır. ↩
  3. Konu başlıkları platform derlemesidir; bir tefsirden alınmamıştır. ↩
  4. Tefsir ayetin kendisi değil, ona getirilmiş bir YORUMDUR; her eser kendi geleneğinden konuşur ve aralarında fark olabilir. Yukarıdaki 2 eser tek doğru olarak değil, kaynağıyla birlikte verilir (plan §12.9). ↩
  5. QuranEnc.com · sürüm 1.0.0 · anahtar turkish_saadi. Rowwad Tercüme Merkezi gözetiminde Türkçeye çevrildi. Selefî geleneğe ait bir tefsirdir; tek başına değil, kaynak etiketiyle ve başka tefsirlerle birlikte gösterilmelidir (plan §12.9).
    Kaynaklı bilgi — Fîl suresi, 3. ayet tefsiri — Tefsîru's-Sa'dî. QuranEnc — Kral Fahd Kur'an-ı Kerim Basım Kompleksi · quranenc.com — yeniden yayin izinli; degistirilmeden, kaynak ve surum belirtilerek
    ↩
  6. Kur'an bütünlüğünü gözeten kısa/özet tefsir; bir kurul eseridir, tek müellifi yoktur. QUL kaynak 258 üzerinden alındı (indirme oturum açmayı gerektirir).
    Kaynaklı bilgi — Fîl suresi, 3. ayet tefsiri — el-Muhtasar. QUL — Quranic Universal Library (Tarteel) · Yeniden yayın izinli — izin proje sahibi tarafından alındı (2026-09-06)
    ↩
  7. Her bağın gerekçesi yanında yazar. Bunlar yorum değil, ortak kıssa / olay / kök / kavram sayımıdır. Meal parçaları Diyanet İşleri mealindendir. ↩
  8. Görüntüler kullanım kısıtlı olduğu için burada gösterilmez, kaynağa bağlanır. Kaynak: Corpus Coranicum (BBAW), CC BY-SA 4.0. ↩
  9. Mealler arasındaki fark yorum farkıdır; hiçbiri tek doğru olarak sunulmaz. ↩