Kur'an-ı Kerim Keşfi Ara

Enbiyâ suresi

Enbiyâ suresi, 63. ayet

Enbiyâ suresi, 63. ayet. قَالَ بَلْ فَعَلَهُۥ كَبِيرُهُمْ هَٰذَا فَسْـَٔلُوهُمْ إِن كَانُوا۟ يَنطِقُونَ

ḳâle bel fe`aleh. kebîruhüm hâẕâ fes'elûhüm in kânû yenṭiḳûn.

Diyanet İşleri

Dedi ki: "Hayır! Bunu şu büyükleri yapmıştır. Konuşabiliyorlarsa, onlara sorun bakalım!"

25 meali daha karşılaştır →

Mishary Rashid Alafasy murattal — ölçülü tempo 1

Sureyi kesintisiz dinle, okunan kelime işaretlensin

Okuma günlüğüne ekle

Bağlam2

Enbiyâ 60–66 · surenin 63. ayeti / 112

Konu İbrâhim ve putlar; Lût ve Nûh Enbiyâ 48–77 3

  1. Enbiyâ 60

    (İçlerinden bazıları), "İbrahim denilen bir gencin onları diline doladığını duyduk" dediler.

  2. Enbiyâ 61

    (Bir kısmı da) "O halde haydi, onu insanların gözü önüne getirin. Belki (bu konuda) şahitlik ederler" dediler.

  3. Enbiyâ 62

    (İbrahim gelince) "Sen mi yaptın bunu ilahlarımıza ey İbrahim" dediler.

  4. 63

    Dedi ki: "Hayır! Bunu şu büyükleri yapmıştır. Konuşabiliyorlarsa, onlara sorun bakalım!"

  5. Enbiyâ 64

    Bunun üzerine birbirlerine dönüp, "Hiç şüphesiz asıl zalimler sizsiniz siz" dediler.

  6. Enbiyâ 65

    Sonra eski inanç ve inatlarına döndüler ve, "Andolsun, bunların konuşmayacağını sen de bilirsin" dediler.

  7. Enbiyâ 66

    İbrahim, şöyle dedi: "Öyle ise siz, (hala) Allah'ı bırakıp da, size hiçbir fayda, hiçbir zarar veremeyecek şeylere mi tapacaksınız?"

Tefsir4

2 eser · ayetin kendisi değil, ona getirilmiş yorum

Tefsîru's-Sa'dî 5

Teysîru'l-Kerîmi'r-Rahmân fî Tefsîri Kelâmi'l-Mennân (Türkçe)

Abdurrahman b. Nâsır es-Sa'dî (v. 1957)

63. İbrahim de herkesin gözü önünde: “Aksine bunu onların şu büyükleri yapmıştır.” Kendisi ile birlikte onlara da tapıldığından dolayı büyükleri, küçüklerine öfkelenerek kırmış ve sizin yalnızca bu büyük puta tapmanızı isteyerek bu işi yapmıştır. Bu sözleri ile İbrahim’in amacı, karşısındaki hasımları susturmak ve onlara karşı delili ortaya koymaktır. Bundan dolayı daha sonra şunları söylediğini görüyoruz: “Onlara sorun, tabi konuşurlarsa.” Yani şu kırık putlara niçin kırıldılar diye sorun. Aynı şekilde kırılmamış olan puta da sorun, ne diye diğer putları kırdığını söylesin size; eğer konuşabilirlerse size bunun cevabını vereceklerdir. Ben de siz de herkes de kesinlikle bilir ki bu putlar söz söylemez, konuşmazlar. Herhangi bir fayda sağlayamaz, zarar veremezler. Hatta bu putlar kendilerine kötülük yapmak isteyen bir kimseye karşı da kendilerini koruyamazlar.

el-Muhtasar 6

el-Muhtasar fî Tefsîri'l-Kur'âni'l-Kerîm (Türkçe)

Merkezü Tefsîr li'd-Dirâsâti'l-Kur'âniyye

İbrahim -onlarla alay edip, insanların gözü önünde putlarının acizliğini göstererek-: ‘’Ben bir şey yapmadım, bilakis putların büyük olanı yapmıştır. Eğer konuşabiliyor iseler putlarınıza sorun’’ dedi.

Kelimeler

9 kelime · kök bağlantısı bütün geçişlere götürür
  1. قَالَ kale dedi kök: قول
  2. بَلْ bel hayır
  3. فَعَلَهُۥ fealehu yapmış kök: فعل
  4. كَبِيرُهُمْ kebiruhum büyükleri kök: كبر
  5. هَـٰذَا haza işte şu
  6. فَسْـَٔلُوهُمْ feseluhum onlara sorun kök: سال
  7. إِن in eğer
  8. كَانُوا۟ kanu onlar kök: كون
  9. يَنطِقُونَ yentikune konuşurlarsa kök: نطق

Keşif7

Bu ayet neyle ilişkili

Kıssa

Kavramlar

İlgili ayetler 8 bağ · gerekçesi yanında yazar

  • Enbiyâ 65

    Aynı kök: نطق (12 geçiş) · Aynı kıssa: Hz. İbrâhim

    Sonra eski inanç ve inatlarına döndüler ve, "Andolsun, bunların konuşmayacağını sen de bilirsin" dediler.

  • Sâffât 92

    Aynı kök: نطق (12 geçiş) · Aynı kıssa: Hz. İbrâhim

    "Ne diye konuşmuyorsunuz?"

  • Enbiyâ 59

    Aynı kıssa: Hz. İbrâhim · Aynı kök: فعل (109 geçiş)

    Onlar, "Kim yaptı bunu tanrılarımıza! Muhakkak o zalimlerden biridir" dediler.

  • Enbiyâ 62

    Aynı kıssa: Hz. İbrâhim · Aynı kök: فعل (109 geçiş)

    (İbrahim gelince) "Sen mi yaptın bunu ilahlarımıza ey İbrahim" dediler.

  • Enbiyâ 68

    Aynı kıssa: Hz. İbrâhim · Aynı kök: فعل (109 geçiş)

    (İçlerinden bazıları), "Eğer (bir şey) yapacaksanız, onu yakın da ilahlarınıza yardım edin" dediler.

  • Bakara 215

    Aynı kök: فعل (109 geçiş) · Aynı kök: سال (129 geçiş)

    Sana Allah yolunda ne harcayacaklarını soruyorlar. De ki: "Hayır olarak ne harcarsanız o, ana-baba, akraba, yetimler, fakirler ve yolda kalmışlar…

  • Enbiyâ 23

    Aynı kök: فعل (109 geçiş) · Aynı kök: سال (129 geçiş)

    O, yaptığından dolayı sorgulanamaz fakat onlar sorgulanırlar.

  • Mü'minûn 62

    Aynı kök: نطق (12 geçiş)

    Biz hiçbir kimseye gücünün yettiğinden fazla yük yüklemeyiz. Katımızda hakkı söyleyen bir kitab vardır. Onlar zulme, haksızlığa uğratılmazlar.

Bu ayeti taşıyan yazmalar 8

78 yazma · en eski 5 tanesi

Tamamı: yazma kataloğu

Diğer mealler9

25 meal daha · Diyanet İşleri yukarıda
Karşılaştır — hangi mealler görünsün?

Seçim bu sayfada geçerlidir; başka bir ayete geçince sıfırlanır. Saklamak tarayıcıda betik çalıştırmayı gerektirirdi, okuma ekranında betik çalıştırmıyoruz.

Hiçbir meal işaretlenmedi. Yukarıdaki listeden en az bir meal seçin ya da “yalnızca işaretlediklerimi göster” kutusunu kapatın.

Mehmet Okuyan

(İbrahim ise): "Belki de bu işi şu büyük olan yapmıştır. dipnot 1 Konuşabiliyorlarsa onlara sorun!" demişti.

Mehmet Okuyan — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    Hz. İbrahim'e sorulan soruya "hayır ben yapmadım" diye cevap vermemiş yani iddia edildiği gibi yalan konuşmamıştır. Onun yaptığı şey, putların çaresizliğine dikkat çekmek, onlara tapınılmasını eleştirmek ve putperestliğin büyük bir sapkınlık olduğunu muhataplara kavratmaktır. En‘âm 6:76-78'de de gök cisimleri üzerinden benzer mesajlar verdiği bilinmektedir.

Mustafa İslamoğlu

(İbrahim) "Hayır!" dedi, "Bunu yapsa yapsa, şu en iri-yarı olanı yapmış olmalıdır; en iyisi mi siz kendilerine sorun; tabi ki eğer cevap verebilirlerse!"

Muhammed Esed

(İbrahim:) "Bu işi, belli ki, şu yapmıştır, putların en irisi yani: ama en iyisi, siz kendiniz onlara sorun; tabii, eğer konuşmasını biliyorlarsa!"

Ahmed Hulusi

(İbrahim) dedi ki: "Hayır! Onların şu büyükleri yapmıştır onu! Onlara (putlara) sorun, eğer konuşabiliyorlarsa!"

Ali Bulaç

"Hayır" dedi. "Bu yapmıştır, bu onların büyükleridir; eğer konuşabiliyorsa, siz onlara soruverin."

Ali Özek ve heyeti

(İbrahim de şöyle demişti: ) Belki de bu işi şu büyükleri yapmıştır. Hadi onlara sorun; eğer konuşuyorlarsa! dedi.

Ali Rıza Safa

Dedi ki: "Hayır! İşte şu büyükleri yapmıştır; eğer konuşuyorlarsa, onlara sorun!"

Bayraktar Bayraklı

İbrahim, "Hayır, onu şu büyükleri yapmıştır, konuşabiliyorlarsa onlara sorun" dedi.

Edip Yüksel

"Hayır, o işi işte şu büyükleri yaptı. Onlara sorun, eğer konuşurlarsa!" dedi.

Edip Yüksel (Eski Baskı)

'Hayır, o işi işte şu büyükleri yaptı. Onlara sorun, eğer konuşurlarsa!,' dedi.

Elmalılı (sadeleştirilmiş)

(İbrahim): "Belki onu şu büyükleri yapmıştır; sorun bakalım onlara, eğer söyleyebilirlerse" dedi.

Elmalılı Hamdi Yazır

Belki dedi şu büyükleri yapmıştır, sorun bakalım onlara eğer söylerlerse

Erhan Aktaş

"Hayır, onu şu büyükleri yapmıştır. Eğer konuşabilirlerse haydi onlara sorun!" dedi.

Erhan Aktaş (10. Baskı)

"Hayır, onu şu büyükleri yapmıştır. Eğer konuşabilirlerse haydi onlara sorun!" dedi.

Erhan Aktaş (Eski Baskı)

"Hayır, onu şu büyükleri yapmıştır. Eğer konuşabilirlerse haydi onlara sorun!" dedi.

Gültekin Onan

"Hayır" dedi. "Bu yapmıştır, bu onların büyükleridir; eğer konuşabiliyorsa, siz onlara soruverin."

Hasan Basri Çantay

Dedi: "Belki bu işi onların şu büyüğü yapmışdır! O halde (başlarına geleni) onlara sorun, eğer söylerlerse"!

İbni Kesir

Dedi ki: Belki onu şu büyükleri yapmıştır. Konuşabiliyorsa onlara sorun.

Rowwad Tercüme Merkezi

“Hayır! Bunu şu büyükleri yapmıştır. Konuşabiliyorlarsa, onlara sorun bakalım!” dedi.

Süleyman Ateş

"Hayır dedi, (büyük putu göstererek) işte şu büyükleri yapmış; onlara sorun, eğer konuşurlarsa (!)"

Süleymaniye Vakfı

"Belki onların şu büyüğü yapmıştır. Konuşabiliyorlarsa onlara (kırılan putlara) sorun!" dedi.

Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı)

"Belki büyükleri, şu yapmıştır. Konuşabiliyorlarsa parçalanmış olanlara sorun!" dedi.

Şaban Britch

Hayır, onu şu büyükleri yapmıştır. Eğer konuşabiliyorlarsa onlara sorun, dedi.

Şaban Piriş

-Hayır, onu, şu büyükleri yapmıştır. Eğer, konuşabiliyorlarsa onlara sorun, dedi.

Yaşar Nuri Öztürk

Dedi: "Hayır, ben değil. Şu büyükleri yapmıştır onu. Hadi, sorun onlara eğer konuşabiliyorlarsa!"

İngilizce çeviriler

(27)

Abdel Khalek Himmat

"But it was their chief who did it", Said Ibrahim; ask them if they are able to talk!"

Abdul Haleem

He said, ‘No, it was done by the biggest of them- this one. Ask them, if they can talk.’

Abdullah Yusuf Ali

He said: "Nay, this was done by - this is their biggest one! ask them, if they can speak intelligently!"

Abul A'la Maududi

He answered: "Rather it was this supreme one who has done it. So ask them, if they can speak." dipnot 1

Abul A'la Maududi — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    The very sentence, "So ask them, if they can speak", is a clear proof that it was not a lie when Prophet Abraham (peace be upon him) said: “But this has done it, biggest of them, this one”. What he intended by this was to make them realize and confess that their idols were helpless because they could do nothing to protect themselves and could not even speak. It is clear that when a person poses an unreal question for the sake of argument in order to bring home the fact that the position taken by the other party is untenable, it cannot be considered as a lie; firstly, because the speaker himself never intended it to be a lie, and secondly, because the addressees also knew that it was not a lie.

Aisha Bewley

He said, ‘No, this one, the biggest of them, did it. Ask them if they are able to speak!’

Al-Hilali & Khan

[Ibrâhîm (Abraham)] said: "Nay, this one, the biggest of them (idols) did it. Ask them, if they can speak!"[1]

Ali Quli Qarai

He said, ‘Rather it was this biggest of them who did it! Ask them, if they can speak. ’

Amatul Rahman Omar

(Abraham) said, `Well, of course, someone has done it. Here is their chief (idol which witnessed all this). So better ask (him and) them, if they can speak.'

Arthur John Arberry

He said, 'No; it was this great one of them that did it. Question them; if they are able to speak!'

Bijan Moeinian

He replied: "It was the chief of your gods who did it; you may ask them yourselves and see whether or not they are even capable of speaking. "

E. Henry Palmer

Said he, 'Nay, it was this largest of them; but ask them, if they can speak. '

Edip-Layth

He said, "It was the biggest one of them here who did it, so ask them, if they do speak!"

George Sale

He answered, nay, that biggest of them hath done it: But ask them, if they can speak.

Hamid S. Aziz

Said they, "Was it you who did this to our gods, O Abraham?"

Mahmoud Ghali

He said, "No indeed, it was this great one of them that performed it; so, ask them in case they (can) pronounce (a word). "

Marmaduke Pickthall

He said: But this, their chief hath done it. So question them, if they can speak.

Mohamed Ahmed - Samira

"No, " he said. "It was done by that chief of theirs. Ask him in case they can speak."

Muhammad Asad

He answered: "Nay, it was this one, the biggest of them, that did it: but ask them [yourselves] - provided they can speak!"

Mustafa Khattab

He replied ˹sarcastically˺, "No, this one—the biggest of them—did it! So ask them, if they can talk!"

Progressive Muslims

He said: "It was the biggest one of them here who did it, so ask them, if they do speak!"

Rashad Khalifa

He said, "It is that big one who did it. Go ask them, if they can speak."

Sahih International

He said, "Rather, this - the largest of them - did it, so ask them, if they should [be able to] speak. "

Sam Gerrans

He said: “But this their great one did it; so ask them, if they speak.”

Shabbir Ahmed

Abraham grabbed the opportunity of driving home the point, "Whoever did it, did it. This is their chief. Ask them if they speak."

Syed Vickar Ahamed

He said: "No, this was done by— This is the biggest one of them! Ask them, if they can speak sensibly!"

Taqi Usmani

He said, "Rather, this is done by this chief of theirs. So, ask them if they can speak."

The Monotheist Group

He said: "It was the biggest one of them here who did it, so ask them, if they do speak!"

Notlar ve kaynaklar

  1. Kaynaklı bilgi — Enbiyâ suresi, 63. ayet kıraati — Mishary Rashid Alafasy. EveryAyah — ayet ayet kıraat arşivi · Kayıtlar kârîlere aittir; arşiv ücretsiz dağıtım için yayımlanır. İzin proje sahibi tarafından yürütülür (karar 2026-09-06).
    ↩
  2. Bağlam metinleri Diyanet İşleri mealindendir; bu ayetin bütün mealleri aşağıdadır. Birleşik numaralar (Diyanet İşleri bu ayetleri tek metin olarak veriyor) aralık olarak yazılır. ↩
  3. Konu başlıkları platform derlemesidir; bir tefsirden alınmamıştır. ↩
  4. Tefsir ayetin kendisi değil, ona getirilmiş bir YORUMDUR; her eser kendi geleneğinden konuşur ve aralarında fark olabilir. Yukarıdaki 2 eser tek doğru olarak değil, kaynağıyla birlikte verilir (plan §12.9). ↩
  5. QuranEnc.com · sürüm 1.0.0 · anahtar turkish_saadi. Rowwad Tercüme Merkezi gözetiminde Türkçeye çevrildi. Selefî geleneğe ait bir tefsirdir; tek başına değil, kaynak etiketiyle ve başka tefsirlerle birlikte gösterilmelidir (plan §12.9).
    Kaynaklı bilgi — Enbiyâ suresi, 63. ayet tefsiri — Tefsîru's-Sa'dî. QuranEnc — Kral Fahd Kur'an-ı Kerim Basım Kompleksi · quranenc.com — yeniden yayin izinli; degistirilmeden, kaynak ve surum belirtilerek
    ↩
  6. Kur'an bütünlüğünü gözeten kısa/özet tefsir; bir kurul eseridir, tek müellifi yoktur. QUL kaynak 258 üzerinden alındı (indirme oturum açmayı gerektirir).
    Kaynaklı bilgi — Enbiyâ suresi, 63. ayet tefsiri — el-Muhtasar. QUL — Quranic Universal Library (Tarteel) · Yeniden yayın izinli — izin proje sahibi tarafından alındı (2026-09-06)
    ↩
  7. Her bağın gerekçesi yanında yazar. Bunlar yorum değil, ortak kıssa / olay / kök / kavram sayımıdır. Meal parçaları Diyanet İşleri mealindendir. ↩
  8. Görüntüler kullanım kısıtlı olduğu için burada gösterilmez, kaynağa bağlanır. Kaynak: Corpus Coranicum (BBAW), CC BY-SA 4.0. ↩
  9. Mealler arasındaki fark yorum farkıdır; hiçbiri tek doğru olarak sunulmaz. ↩